CAPITULO TREYNTA Y QUATRO. DE
De todo lo que toca al participio, vease el Arte, libro 3, nota 8 y 9. Aqui solamente diremos que se deriua de verbo. Y llamase participio, porque participa del nombre los casos, y del verbo la significacion y /(p.253) construction, porque significa lo que el verbo y rige el caso de su verbo de donde se deriua. Acabase en –ans, –ens, –tus, –sus, –xus, –uus, –rus, –dus, como amans, docens, doctus, offensus, amplexus, mortuus, amaturus, amandus. Rige el caso de su verbo, como Vidi magistrum componentem carmina, Dux capturus est urbem, Rex amplexus est virtutem. Algunas vezes hallamos algunos participios con genitiuo, como doctus, suspensus, profusus, amans, ut Doctus linguae latinae, Profusus sui, y entonces puramente son nombres adiectiuos y no participios. Ciceron, lib. 9, ad Atticum: Boni ciuis amantis patriae. Sallustio en lo de Catilina: Alieni appetens profusus fui. Exosus, perosus, pertaesus rigen accusatiuo. Liuio, libro 3: Plebs regum nomen perosa erat. Suetonio: Caesar adhuc pertaesus ignauiam suam.
